اسد الله معطوفى

669

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

قابل خواندن نيستند . 13 - اين مكان يكى از نادر گورستان‌هاى گرگان تاريخى است كه بر روى تعدادى از سنگ‌ها فاميل يا نام طايفه متوفى را نقره كرده‌اند . گيل ، ملك و كيا از جمله نادر كلماتى است كه بر روى تعدادى از اين سنگها خوانده شد . لازم به ذكر است كه خاندان كيا و گيل كه احتمالا ملك‌ها بخشى از آن‌ها بودند ، به احتمال زياد بازماندگان همان ديلميان گيلان ( ديلمستان ) قرن 3 و 4 ه . ق محسوب مىشوند كه از آن ناحيه به طبرستان و گرگان آمده بودند . آل زيار ( زياريان ) ديلميانى بودند كه در طبرستان و گرگان حكومتى را بنيان گذاردند و برج ( ميل ) قابوس ( در شهر گنبد فعلى ، جريان سابق ) يادگار و يادمان همين خاندان مىباشد . در اين باب ، در زمان شرح و معرفى گورستان‌هاى دهنه محمدآباد كتول ( جنوب فاضل‌آباد - جنوب غربى علىآباد ) ، به قدر كفايت به آن‌ها پرداخته‌ايم . 14 - بر روى اكثريت سنگ‌ها كلمه « سنه » و « تاريخ » كه هر دو يك معنى را مىدهند ، حك كرده‌اند . 15 - تاريخ اكثر سنگ مزارها سه رقمىاند ، مثل 190 ، 156 ، 120 ، 150 و . . . بنابر تجربه‌اى كه نگارنده در خواندن متنها و تاريخ‌هاى روى سنگ مزارهاى گورستان‌هاى سراسر منطقه گرگان تاريخى بدست آورده ، اصل اين تاريخ‌ها 1090 ، 1056 ، 1020 ، 1050 ه . ق بوده و همگى متعلق به قرن 11 ه يعنى عصر صفويان هستند . هيچ مشخص نگرديد كه بنابر چه اعتقاد و آيينى بازماندگان دستور نقر اين‌گونه تاريخ فوت اموات خود را بر روى سنگ‌ها مىدادند . البته اين شيوه و نيز شيوه‌هاى ديگر حك تاريخ ( با صفرهاى اضافه و كم ) را بر روى سنگ مزارهاى گورستان‌هاى دهنه محمدآباد كتول و چند مكان ديگر گرگان تاريخى هم مىتوان مشاهده نمود .